وبلاگ
چرا انگشتر طلا دست را سیاه میکند؟
سیاه یا سبز شدن پوست در تماس با انگشتر طلا، اتفاقی آشنا برای خیلیهاست. این پدیده معمولاً به خاطر واکنش فلزات آلیاژی داخل طلا (مثل مس، نقره یا نیکل) با تعریق، مواد شیمیایی یا حتی اسیدهای طبیعی پوست رخ میدهد؛ نه به خاطر بیکیفیت بودن طلا. خیلیها وقتی بعد از مدتی استفاده، رد سیاه یا سبزی روی انگشتشان میبینند، تصور میکنند طلایشان تقلبی است؛ در حالی که حقیقت علمی ماجرا پیچیدهتر از این حرفهاست و ریشه در ترکیب فلزات و شرایط بدن دارد.
در ادامهی این مطلب از گالری زرسام، بررسی میکنیم که چرا انگشتر طلا دست را سیاه میکند، چه تفاوتی بین سیاهی و سبزی پوست وجود دارد و چطور میتوان از بروز آن جلوگیری کرد. اگر به دنبال درخشندگی ماندگار و زیبایی بدون لک هستید، پیشنهاد میکنیم پیش از خرید انگشتر ورق طلا، با نکات مراقبتی و دلایل واقعی این تغییر رنگها آشنا شوید تا انتخابی آگاهانهتر داشته باشید.
آیا سیاه شدن دست با انگشتر طلا یعنی طلای شما تقلبی است؟
خیلیها وقتی بعد از مدتی استفاده، دور انگشتشان سیاه یا سبز میشود، سریع به این نتیجه میرسند که طلا تقلبی است یا عیارش پایینه. اما در واقع، طلای خالص (۲۴ عیار) بهخودیِ خود با پوست واکنش نمیدهد و باعث تغییر رنگ نمیشود. طلا فلزی پایدار، ضد حساسیت و تقریبا بیاثر است؛ برای همین خودِ طلا عامل مستقیم سیاه شدن انگشت با طلا نیست.
طلای ۲۴ عیار چرا خودش باعث سیاهی نمیشود؟
طلای ۲۴ عیار یعنی طلا تقریباً ۱۰۰٪ خالص است و فلز دیگری با آن ترکیب نشده. این خلوص بالا باعث میشود طلا:
- به سختی وارد واکنش شیمیایی با عرق و اسیدهای پوست شود
- حساسیت پوستی و تغییر رنگ ایجاد نکند
به همین دلیل، اگر کسی انگشتر واقعاً ۲۴ عیار خالص به دست کند، معمولا سیاه شدن انگشت با طلا را تجربه نمیکند.
پس مشکل از کجاست؟ چرا زیورآلات طلا گاهی دست را سیاه میکنند؟
اینجا پای آلیاژها وسط است. برای ساخت زیورآلاتی مثل انگشتر، دستبند یا گردنبند، طلا را با فلزاتی مثل مس، نقره، نیکل، روی یا پالادیوم ترکیب میکنند تا:
- طلا سختتر و مقاومتر شود
- شکلش را در استفاده روزمره از دست ندهد
این ترکیب، همان آلیاژ طلا است و درصد طلای خالص در آن، عیار را مشخص میکند (مثلاً ۱۸، ۱۴ یا ۱۰ عیار). فلزات آلیاژی، برعکس طلای خالص، در تماس با:
- تعریق و اسیدهای طبیعی پوست
- مواد شیمیایی، شویندهها، کرمها و لوازم آرایشی
- رطوبت و هوای مرطوب
میتوانند اکسید شوند و همین اکسیدها روی پوست به صورت رد سبز یا سیاه دیده میشوند. پس در اکثر مواقع، علت سیاه شدن انگشت با طلا نه تقلبی بودن، بلکه واکنش همین فلزات آلیاژی با پوست و محیط است.
دلایل اصلی سیاه شدن دست با انگشتر طلا و سبز شدن انگشت
سیاه یا سبز شدن پوست در تماس با انگشتر طلا، اتفاقی است که برای خیلیها پیش میآید و معمولاً ربطی به تقلبی بودن طلا ندارد. این تغییر رنگ بیشتر به واکنش فلزات آلیاژی موجود در طلا (مثل مس، نقره یا نیکل) با تعریق بدن، مواد شیمیایی یا شرایط محیطی مربوط است. در ادامه، دلایل اصلی این پدیده را مرور میکنیم:
واکنش شیمیایی فلزات آلیاژی با پوست
پوست ما همیشه مقدار کمی چربی، اسید و نمک ترشح میکند. وقتی این ترکیبات با آلیاژهای طلا تماس پیدا میکنند، ممکن است باعث اکسید شدن فلزات شوند.
- اکسید مس ایجاد رنگ سبز روی پوست
- اکسید نقره یا نیکل ایجاد لکههای تیره یا سیاه
افرادی که پوست اسیدیتری دارند، معمولاً بیشتر در معرض سیاه شدن پوست زیر انگشتر طلا هستند.
مواد آرایشی و بهداشتی
بسیاری از کرمها، ضدآفتابها و لوازم آرایشی حاوی ترکیباتی مثل اکسید روی یا دیاکسید تیتانیوم هستند. وقتی این مواد بین انگشتر و پوست قرار میگیرند، مثل ساینده عمل میکنند و ذرات ریزی از فلز را جدا میسازند. این ذرات روی پوست به صورت پودر تیره دیده میشوند؛ پدیدهای که به آن درموگرافیسم سیاه میگویند و یکی از دلایل شایع سیاه شدن انگشت است.
تماس با مواد شوینده و کلر
مواد شوینده خانگی، آب استخر یا حتی باقیمانده صابون میتوانند با فلزات آلیاژی واکنش دهند. بهویژه کلر که باعث خوردگی و تیره شدن سطح طلا میشود. باقیمانده شویندهها که زیر انگشتر جمع میشوند نیز میتوانند پوست را لکهدار کنند.
حساسیت به فلزات آلیاژی
برخی افراد به نیکل یا فلزات دیگر موجود در طلا حساسیت دارند. این حساسیت که با قرمزی، خارش و التهاب همراه است، در واقع نوعی درماتیت تماسی محسوب میشود و میتواند علاوه بر خارش، باعث تغییر رنگ پوست شود. اگر پوست حساسی دارید، بهتر است از انگشترهایی با آلیاژهای بدون نیکل یا روکش رودیوم استفاده کنید.
شرایط محیطی
گرما و رطوبت زیاد، واکنش فلزات با پوست را سریعتر میکنند. در مناطق گرم یا هنگام تعریق زیاد، احتمال سبز یا سیاه شدن انگشت با طلا بیشتر است. حتی تماس مداوم با نمک (مثلاً هنگام شنا در دریا یا خوردن خوراکیهای شور) میتواند به مرور باعث تغییر رنگ شود.
عوامل داخلی بدن
در موارد نادر، وضعیت بدن هم نقش دارد. برای مثال، کمخونی یا فقر آهن میتواند باعث افزایش اسیدیته پوست شود و واکنشپذیری آن با فلزات را بالا ببرد. در چنین شرایطی، سیاه شدن پوست زیر انگشتر بیشتر به تغییرات داخلی بدن مربوط است تا خود طلا.
سیاه یا سبز شدن پوست در تماس با انگشتر طلا، نشانه تقلبی بودن طلا نیست؛ بلکه نتیجهی طبیعی واکنش فلزات آلیاژی با تعریق، مواد آرایشی یا شرایط محیطی است. با مراقبت درست و تمیز نگه داشتن انگشتر، میتوان بهراحتی از این مشکل جلوگیری کرد.
برای مراقبت بهتر از زیورآلات خود، در مقاله نگهداری انگشتر ورق طلا با روشهای خانگی و نکات حرفهای برای افزایش دوام و درخشندگی انگشتر آشنا شوید.
تفاوت سیاه شدن و سبز شدن انگشت با انگشتر طلا چیست؟
تغییر رنگ پوست در تماس با انگشتر طلا میتواند سبز یا سیاه باشد، اما دلیل هرکدام متفاوت است و به نوع فلز بهکاررفته در آلیاژ بستگی دارد.
- سبز شدن انگشت با انگشتر طلا: بیشتر به خاطر وجود مس در آلیاژ طلا است. وقتی مس در تماس با رطوبت، تعریق یا اسیدهای طبیعی پوست قرار میگیرد، دچار اکسیداسیون میشود و ترکیبی به نام اکسید مس ایجاد میکند که رنگ سبز دارد. این رنگ معمولاً بیضرر است و با شستوشو از بین میرود.
- سیاه شدن انگشت با انگشتر طلا: معمولاً به دلیل اکسید شدن نقره یا نیکل در ترکیب طلا اتفاق میافتد. این فلزات هنگام واکنش با اکسیژن یا مواد آرایشی، لکههای تیره یا سیاه ایجاد میکنند. پدیدهای به نام درموگرافیسم سیاه نیز ممکن است باعث شود ذرات ریز فلزی در اثر تماس با لوازم آرایشی روی پوست باقی بمانند و رنگ سیاهتری ایجاد کنند.
هر دو پدیده طبیعیاند و به معنای بیکیفیت بودن طلا نیستند؛ فقط نیاز به مراقبت و تمیز نگه داشتن مداوم انگشتر دارند.
اگر دوست دارید انگشتری انتخاب کنید که هم از نظر فرم دست به شما بیاید و هم جلوهی بیشتری داشته باشد، پیشنهاد میکنیم مقالهی انتخاب انگشتر مناسب با انگشت شما را بخوانید.
راهکارهای جلوگیری از سیاه شدن دست با انگشتر طلا و از بین بردن لکهها
برای پیشگیری از تیره شدن پوست زیر انگشتر طلا، نیازی به کارهای پیچیده نیست؛ چند عادت ساده و مراقبت جزئی کافی است:
- پیش از تماس با آب یا شویندهها، انگشتر را درآورید. مواد شوینده، کلر یا صابون میتوانند با آلیاژ طلا واکنش دهند و رنگ پوست را تغییر دهند.
- بعد از شستن دست، پوست را کاملاً خشک کنید. رطوبت ماندگار بین انگشتر و پوست باعث اکسید شدن فلز و ایجاد لکههای سبز یا سیاه میشود.
- از کرم و ضدآفتاب سبکتر استفاده کنید. برخی محصولات آرایشی حاوی ذرات فلزی هستند که هنگام تماس با طلا، باعث تیرگی پوست میشوند.
- گاهی داخل انگشتر را با لاک شفاف بپوشانید. این لایه نازک از تماس مستقیم فلز با پوست جلوگیری کرده و واکنش شیمیایی را به حداقل میرساند.
- هر چند هفته یک بار انگشتر را تمیز کنید. چند دقیقه در آب ولرم و مایع ظرفشویی قرار دهید، سپس با مسواک نرم تمیز و خشک کنید.
اگر انگشترتان تیره شد: میتوانید آن را با جوششیرین یا سرکه سفید پاک کنید یا برای تمیزکاری دقیقتر، به جواهرساز معتبر بسپارید.
برای پوستهای حساس، استفاده از طلاهای با عیار بالاتر یا دارای روکش رودیوم پیشنهاد میشود؛ هم براقترند، هم واکنش کمتری با پوست دارند.
تأثیر عیار طلا (۱۴، ۱۸، ۲۲) بر سیاه شدن دست و تغییر رنگ پوست
انتخاب عیار مناسب طلا میتواند به طور مستقیم بر احتمال سیاه شدن دست با انگشتر طلا یا سبز شدن آن تأثیر بگذارد. هرچه عیار طلا بالاتر باشد، درصد طلای خالص بیشتر و درصد فلزات آلیاژی کمتر است، در نتیجه احتمال واکنش با پوست نیز کاهش مییابد. در جدول زیر، مقایسهای بین عیارهای رایج طلا و تأثیر آنها بر پوست ارائه شده است:
| عیار طلا | درصد طلای خالص | درصد فلزات آلیاژی | احتمال تغییر رنگ پوست |
|---|---|---|---|
| ۲۴ عیار | ۱۰۰% | ۰% | تقریباً صفر (ضد حساسیت) |
| ۲۲ عیار | ۹۱.۷% | ۸.۳% | بسیار کم |
| ۱۸ عیار | ۷۵% | ۲۵% | کم تا متوسط (بسته به نوع آلیاژ) |
| ۱۴ عیار | ۵۸.۳% | ۴۱.۷% | متوسط تا زیاد |
| ۱۰ عیار | ۴۱.۷% | ۵۸.۳% | زیاد |
همانطور که مشاهده میکنید، طلا ۱۴ عیار دست را سیاه میکند؟ یا طلا ۱۸ عیار دست را سیاه میکند؟ پاسخ این است که بله، به دلیل وجود درصد بیشتری از فلزات آلیاژی نسبت به طلای ۲۲ یا ۲۴ عیار، این امکان وجود دارد، اما در ۱۸ عیار کمتر از ۱۴ عیار است. اگر پوست حساسی دارید، انتخاب عیارهای بالاتر توصیه میشود. گالری زرسام همواره تلاش میکند تا با ارائه محصولات با عیار استاندارد و بالاتر، تجربه لذتبخشی را برای مشتریان خود فراهم آورد.
نتیجه گیری
همانطور که بررسی کردیم، چرا انگشتر طلا دست را سیاه میکند؟ دلایل متعدد و پیچیدهای دارد که فراتر از باورهای غلط رایج هستند. این پدیده عمدتاً ناشی از واکنش فلزات آلیاژی مانند مس، نقره و نیکل با عوامل محیطی، مواد شیمیایی، تعریق و اسیدهای طبیعی پوست شماست. خبر خوب این است که سیاه یا سبز شدن پوست در اثر تماس با طلا معمولاً مضر نیست و با آگاهی از دلایل و به کار بستن راهکارهای ساده، میتوانید به راحتی از آن پیشگیری کنید.
با رعایت نکات مراقبتی روزانه، تمیز کردن منظم زیورآلات، انتخاب طلای با عیار مناسب (مانند محصولات با کیفیت گالری زرسام که از طلای 24 عیار استاندارد ساخته میشوند) و در صورت لزوم، استفاده از راهکارهای محافظتی مانند لاک برق ناخن یا آبکاری مجدد، میتوانید از زیبایی انگشتر طلای خود لذت ببرید و پوستتان را درخشان و بدون لکه نگه دارید. به یاد داشته باشید که انتخاب آگاهانه و مراقبت صحیح، کلید حفظ درخشش همیشگی زیورآلات و سلامت پوست شماست.